Kwas foliowy nazywany jest także folanem lub folacyną. Jest to rozpuszczalna w wodzie witamina z grupy B (B9). Nasz organizm nie potrafi jej samodzielnie wytworzyć, dlatego też trzeba pamiętać o zaopatrzeniu go w ten niezwykle ważny składnik.
Kwas foliowy w ciąży reguluje wzrost i funkcjonowanie komórek, pozytywnie wpływa na system nerwowy oraz mózg, decyduje o dobrym samopoczuciu psychicznym, usprawnia funkcjonowanie układu pokarmowego miedzy innymi poprzez uczestnictwo w tworzeniu soków żołądkowych, zapewnia prawidłowe i sprawne działanie wątroby i jelit, pobudza procesy krwiotwórcze, zapobiega miażdżycy i anemii oraz chroni organizm przed nowotworami (szczególnie rakiem macicy). Jednym słowem bez kwasu foliowego w ciąży nie sposób się obyć!
Jaki wpływ ma kwas foliowy w ciąży na rozwój płodu ?
U kobiet w ciąży zapotrzebowanie na kwas foliowy jest znacznie większe niż u pozostałych osób. Nie sposób dostarczyć organizmowi potrzebnej dawki tego składnika za sprawą spożywanego jedzenia. Należy wiec zaopatrzyć się w dostępne na rynku preparaty, które pomogą w uzupełnieniu braków, ponieważ niedobór tego składnika może spowodować ciężkie wady wrodzone układu nerwowego dziecka tj. bezmózgowie lub przepuklina oponowo-mózgowa. Pamiętaj, że formowanie mózgu niedobór rdzenia kręgowego kończy się do 7 tygodnia życia płodu, czyli wówczas, kiedy zazwyczaj jeszcze nie zdajesz sobie sprawy z tego, że jesteś w ciąży. W związku z powyższym, jeśli planujesz urodzenie dziecka powinnaś już teraz przyjmować około 400 mikrogramów kwasu foliowego. Innym skutkiem niedoboru kwasu foliowego w czasie ciąży może być niedorozwój łożyska a to z kolei może prowadzić nawet do poronienia.
Kwas foliowy znajdziesz w tych produktach :
- Drożdże piwne
- Pomarańcze i banany
- Fasola, soczewica, soja
- Zielone liściaste warzywa a zwłaszcza szpinak, sałata, natka pietruszki.
- Szparagi, brukselka, brokuły, groszek
- Ryż, jęczmień, pszenica
- Żółtka jaj
- Wątróbka
- Orzeszki ziemne
- Sery
Kwas foliowy to bardzo wrażliwa witamina, produkty spożywcze tracą go podczas gotowania czy smażenia a nawet podczas kontaktu ze światłem słonecznym. Należy też zwrócić uwagę na fakt, że organizm nie przyswaja tradycyjnych folianów. Dlatego też najpierw musi je rozłożyć do kwasu foliowego w trakcie tej „obróbki” tracimy niemal połowę folianów.
Ile kwasu foliowego w ciąży potrzebujesz ?
Każda kobieta planująca ciążę powinna przyjmować profilaktyczną dawkę kwasu foliowego tj. 0,4 mg/dziennie. W czasie ciąży twój organizm również potrzebuje tego składnika. Jeśli spodziewasz się dziecka wówczas jego dawkę powinnaś uzgodnić z lekarzem ginekologiem. Zwykle do końca pierwszego trymestru przyjmuje się kwas foliowy w ciąży w dawce 0,4 - 1 mg/dziennie. Czasem zaleca się jego zażywanie także w drugim i trzecim trymestrze ciąży w ramach profilaktyki anemii. Zwiększenie przyjmowanej dawki kwasu foliowego w czasie ciąży zaleca się jeśli w rodzinie urodziły się dzieci z wadami cewy nerwowej oraz jeśli przyszła mama przyjmuje leki przeciwpadaczkowe czy też jest chora na cukrzycę.
Kwas foliowy w ciąży a wady cewy nerwowej
Na 1000 żywych urodzonych dzieci 2-3 dzieci ma wady układu nerwowego. Umieralność wśród tych dzieci wynosi 0,89 na 100 urodzonych. Podłożem problemu jest fakt, że wady cewy nerwowej powstają w pierwszym miesiącu ciąży czyli wtedy gdy kobieta najczęściej nie zdaje sobie sprawy, że w jej łonie rozwija się życie. Na wyżej wymienione schorzenie wpływ ma środowisko jak i również pewne uwarunkowania genetyczne. Zwiększone ryzyko powstania wad cewy nerwowej występuje:
- W rodzinach gdzie problem ten pojawił się już wcześniej( do IV pokolenia wstecz)
- U matek z podwyższonym poziomem płodowego białka
- U matek chorych na cukrzycę
- U matek przyjmujących leki przeciw padaczkowe
Jedynym sposobem na zmniejszenie ryzyka wystąpienia tego rodzaju powikłania jest stosowanie odpowiedniej diety. Przede wszystkim musi ona być obfita w kwas foliowy. Kobiety, które planują ciążę powinny pamiętać o tym aby dostarczać organizmowi kwas foliowy zarówno w sposób naturalny jak i za pomocą odpowiednich preparatów. Badania wykazały, że w rodzinach obciążonych ryzykiem występowania wad cewy nerwowej przyjmowanie przez kobietę codziennie przez miesiąc przed spodziewanym zapłodnieniem i jeszcze przez trzy miesiące ciąży zmniejszyło ryzyko o 75%. Należy pamiętać, że dieta dorosłego człowieka pokrywa zaledwie 50 % dobowego zapotrzebowania na kwas foliowy. Dlatego też powinnaś sięgać po syntetyczne preparaty kwasu foliowego, które są przyswajalne w 100%. Wykazano, że przyjmowanie 4 mg kwasu foliowego codziennie przez miesiąc przed spodziewanym zapłodnieniem i jeszcze przez trzy miesiące ciąży - o 75%zmniejsza ryzyko powstania wady cewy nerwowej u dziecka w rodzinach z obciążonym wywiadem ( czyli w tych w których problem ten już wcześniej wystąpił)